Isınma, Kuraklaşma Süreci ve Hava Kirliliğinin Ekolojik Etkileri

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Isınma, Kuraklaşma Süreci ve Hava Kirliliğinin Ekolojik Etkileri

 

  • 1. ISINMA / KURAKLAŞMA SÜRECİNDE KOCAELİ YARIMADASI’NDAKİ MONTERİ ÇAMI (Pinus radiata) VE SAHİL ÇAMI (Pinus pinaster) AĞAÇLARININ YILLIK HALKA GELİŞİMİ İLEİBRELERİNDEKİ KÜKÜRT MİKTARLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ M. Doğan KANTARCI İst. Üni. Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Abd. (EM)*
  • 2. KESİT 1. KOCAELİ YARIMADASI–İZMİT KÖRFEZİ–ARMUTLU YARIMADASI KESİTİNDE YERTÜZÜ ŞEKLİ/İKLİM/HAVA KİRLİLİĞİ İLİŞKİLERİVE ETKİLERİ 1200 KOCAELİ YARIMADASI’NDAKİ HIZLI GELİŞEN ORMAN AĞACI TÜRLERİ İLE YETİŞTİRİLEN ORMANLAR  1175  m AYVAŞA DAĞI  1150 1100 YAKIN ÇEVREDE KURULMUŞ  OLAN LİF VE YONGA LEVHA FABRİKALARINA HAM MADDE ÜRETMEKTEDİRLER. BU ORMANLARDAKİ  AĞAÇLAR KURUMAKTA VEYA YILLIK ODUN ARTIMI;  1050 (1) ISINMA VE KURAKLAŞMA SÜRECİNİN ETKİSİ İLE, 1000 (2) HAVA KİRLİLİĞİNİN ETKİSİ ALTINDA DAHA AZ GERÇEKLEŞMEKTEDİR. 950 DEVLET ORMAN İŞLETMELERİ ARTIM KAYIPLARINADAN DOLAYI ZARAR ETMEKTEDİRLER. 900 KARAKAYALI DAĞ ÇENE DAĞ 646  m SERÇE TEPE 600  m 850 800 ÜÇÜNCÜOĞLU TEPE  500 m 650 m 750 İZMİT KÖRFEZİ ÇEVRESNDEKİ  UZUN DERE 700 SANAYİ TESİSLERİNDEN  IŞIK TEPE 450 m 650 KAYNAKLANAN  600 HAVA KİRLİLİĞİ SERİN VE NEMLİ 550 KARADENİZ İKLİMİNDE 500 ISINMA/KURAKLAŞMA  ETKİSİ EŞEK BABA DAĞ 225 m 450 DAHA AZ HİSSEDİLMEKTEDİR. MEYDANI YUKARI ULAŞLI KARADENİZ 400 KARADENİZ ÜZERİNDEN GELEN  ISINMA/KURAKLAŞMA ETKİSİ 350 HAVA KİRLİLİĞİ ILIMAN  DAHA BELİRGİNDİR. 300 MARMARA 250 İKLİMİ BABA DERE BABA KÖY KANDIRA DALCA 200 İZMİT KÖRFEZİ AŞAĞI ULAŞLI İNCİR İSKELESİ ESKİ KERPE  İZMİT 150 BURNU DERİNCE KAYNARCA KABAKOZ  100 İSKELESİ DERESİ YÜKSELTİ  m 50 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 UZAKLIK km M. DOĞAN KANTARCI
  • 3. ŞEKİL 2.1. ŞİLE İLE İZMİT’TE AYLIK VE YILLIK ORTALAMA SICAKLIKLARIN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ VE BUHARLAŞMA YILLAR YILLIK ORT. C⁰ 16,5 ŞİLE İLE İZMİTTE YILLIK ORTLAMA SICAKLIKLARIN İZMİT ŞİLE 1994‐2006   DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ VE KARŞILAŞTIRILMASI 15,0 C⁰ 1970 15,3 14,2 16,0 1971 14,6 13,3 15,5 1970‐1981   1929‐1970   1982‐1993   1972 14,4 12,9 1973 14,2 12,8 14,6 C⁰ 14,5 C⁰ 14,3 C⁰ 15,0 1974 14,3 12,9 1975 14,7 13,6 14,5 1976 13,7 12,1 1977 14,7 13,4 14,0 1978 14,6 13,3 1979 15,2 14,0 13,5 1980 14,4 12,8 13,0 1981 14,7 13,4 1982 14,0 12,8 1994‐2006   12,5 1983 14,3 13,1 13,7 C⁰ 1984 14,5 13,0 12,0 1985 14,4 12,5 1930‐1970   1982‐1993   SICAKLIK  C⁰ 1986 14,6 13,1 11,5 1970‐1981   13,6 C⁰ 12,9 C⁰ 1987 14,1 12,5 13,2 C⁰ 1988 14,5 13,0 11,0 1989 14,7 13,3 1990 14,7 13,5 10,5 İZMİT ŞİLE 1991 13,9 12,7 10,0 1992 13,7 12,8 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 1993 14,0 12,9 YILLAR 1994 15,5 14,2 1995 14,7 13,6 180,0 1996 14,4 12,9 160,0 İZMİT 1950‐1970 1997 13,7 12,9 140,0 İZMİT 1970‐2006 1998 15,0 14,0 120,0 YALOVA‐1970‐2006 1999 15,7 14,3 100,0 2000 15,0 13,7 80,0 BUARLAŞMA  mm/m² 2001 15,9 14,5 60,0 2002 15,3 14,0 40,0 2003 14,5 13,2 20,0 İZMİT VE YALOVADA AÇIK SU YÜZEYİNDEN  2004 15,2 13,8 AYLIK ORTALAMA BUHARLAŞMA MİKTARLARI 0,0 2005 15,1 13,8 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII 2006 14,9 13,6 AYLAR İZMİTTE AÇIK SU YÜZEYİNDEN BUHARLAŞMA İZMİTTE AYLIK ORTALAMA SICAKLIK DEĞERLERİNİN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ YILLIK BUHARLAŞMA  mm/m² mm/m² mm/m² DÖNEMLER I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII ORT. C⁰ DÖNEMLER 1950‐1970 1970‐2006 FARK 1929‐1970 5,7 6,3 7,8 12,5 17,4 21,2 23,3 23,5 20,0 15,8 12,5 8,5 14,5 I 28,1 36,5 8,4 II 29,8 36,0 6,2 1970‐1981 6,1 7,1 8,9 13,1 17,2 21,5 23,3 22,6 19,5 15,8 11,6 8,0 14,6 III 37,0 53,0 16 1982‐1993 6,0 5,5 8,0 13,0 16,9 21,4 23,0 23,2 20,1 15,6 10,8 7,7 14,3 IV 53,0 87,6 34,6 1994‐2006 6,5 6,9 8,5 13,1 18,0 21,9 24,5 23,9 20,6 16,1 11,5 8,3 15,0 V 67,8 120,6 52,8 VI 82,9 152,5 69,6 ŞİLEDE AYLIK SICAKLIK DEĞERLERİNİN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ YILLIK  VII 93,5 168,1 74,6 DÖNEMLER VIII 95,7 146,1 50,4 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII ORT. C⁰ IX 68,1 104,3 36,2 1930‐1970 13,6 X 43,8 59,8 16 1970‐1981 5,3 6,1 7,1 10,9 14,8 19,4 21,7 21,6 18,6 15,0 11,0 7,5 13,2 XI 19,9 36,2 16,3 1982‐1993 5,3 4,5 6,2 10,5 14,7 19,6 21,7 22,2 18,7 14,8 10,1 7,0 12,9 XII 33,4 37,6 4,2 5 YAZ AYI 408,0 691,6 283,6 1994‐2006 5,6 5,5 7,2 11,0 15,8 20,3 23,3 23,2 19,5 15,2 10,6 7,4 13,7 YILLIK 653,0 1038,3 385,3 Şile ile İzmit Meteoroloji İstasyonu ölçmelerinden hesaplanıp, düzenlenmiştir. M. DOĞAN KANTARCI
  • 4. ŞEKİL 2.2. ŞİLE İLE İZMİT’TE AYLIK VE YILLIK ORTALAMA YAĞIŞ MİKTARLARININ DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ (YAĞIŞLARIN 1994‐2006 DÖNEMİNDE ARTMASI SAĞANAK YAĞIŞ OLUŞUMLARINA BAĞLI GÖRÜNMEKTEDİR.) YILLIK YAĞIŞ mm 1800,0 ŞİLE İLE İZMİTTE YILLIK ORTALAMA YAĞIŞ TOPLAMININ DEĞİŞİMİYILLAR İZMİT ŞİLE 1750,01970 940,3 904,4 1700,01971 760,7 667,6 İZMİT ŞİLE 1650,01972 760,4 653,3 1600,01973 835,5 585,6 SAĞANAK YAĞIŞLAR İLE 1550,01974 784,3 726,1 1997/ VIII. AYDA 238 mm 1500,0 X. AYDA  219 mm1975 1005,6 785,0 1450,01976 589,7 670,5 1400,0 ŞİLE1977 583,2 603,7 1350,0 ŞİLE 1994-20061978 683,2 958,2 1300,0 ŞİLE 1982-1993 918,1 mm1979 861,4 768,4 1970-1981 853,5 mm 1250,01980 857,6 1211,7 852,6 mm 1200,01981 999,8 1696,8 1150,01982 746,7 919,3 1100,01983 988,1 1109,0 1050,01984 732,4 691,4 1000,01985 686,5 1052,1 950,01986 642,8 688,8 900,01987 1007,0 1111,9 850,0 YAĞIŞ  mm1988 760,0 775,4 800,01989 633,9 617,0 750,01990 734,3 874,4 700,01991 902,7 1049,6 650,01992 953,1 703,1 600,0 İZMİT1993 615,7 649,6 550,0 1994-2006 İZMİT 500,0 İZMİT 854,5 mm1994 791,9 866,0 1929-1970 İZMİT 450,0 1970-19811995 786,1 944,4 768,0 mm 1982-1993 805,1 mm1996 746,5 841,7 400,0 783,6 mm ŞİLE1997 1180,8 1296,2 350,0 1938-19701998 860,1 851,1 300,0 747,1 mm1999 713,9 888,4 250,02000 849,4 909,0 200,02001 934,9 892,1 150,0 100,02002 763,8 954,4 50,02003 826,0 799,6 0,02004 798,6 943,0 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 20062005 1020,3 915,3 YILLAR2006 836,1 834,5İZMİTTE AYLIK ORTALAMA YAĞIŞ MİKTARLARININ  DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ YILLIK AÇIKLAMA:DÖNEMLER I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII mm 1. 1970‐1976 ARASINDA İZMİT’TEKİ1929‐1970 92,0 81,5 70,8 46,5 43,0 51,0 42,8 26,1 69,2 66,4 72,6 106,0 768,0 YAĞIŞLARIN ŞİLE’DEN FAZLA OLMASI1970‐1981 82,1 65,0 67,5 51,5 51,1 46,7 21,3 65,8 62,1 89,5 76,9 125,8 805,1 DİKKAT ÇEKİCİ.1982‐1993 86,4 75,8 56,6 55,2 52,6 53,6 52,6 31,9 35,7 99,4 94,0 89,7 783,6 2. 1994‐2006 DÖNEMİNDE ŞİLE VE 1994‐2006 İZMİT’TE YAĞIŞ ARTIŞI SAĞANAK 96,4 75,7 80,3 60,1 35,4 50,0 45,7 63,4 53,7 89,5 97,1 107,2 854,5 YILLIK YAĞIŞLARA BAĞLI GÖRÜNÜYOR.TİPİK ŞİLEDE AYLIK ORTALAMA YAĞIŞ TOPLAMLARININ DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ DÖNEMLER ÖRNEK YIL 1997 (İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ). I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII mm 3. SAĞANAK YAĞIŞ SULARI TOPRAĞA1938‐1970        90,7 70,6 69,8 39,6 35,0 27,5 22,7 29,4 81,9 84,0 85,6 110,0 747,1 SIZAMADAN, YÜZEYDEN AKIP GİDER.1970‐1981 109,9 67,3 64,5 43,7 43,2 28,0 37,1 64,4 57,3 98,5 99,8 138,8 852,6 4.AYNI DÖNEMDE SICAKLIK VE BUNA1982‐1993 106,9 62,0 51,1 58,5 46,7 39,0 36,1 34,3 64,8 127,5 122,5 104,0 853,5 BAĞLI OLARAK BUHARLAŞMA İLE1994‐2006 95,8 80,9 85,0 49,8 22,7 36,6 35,1 97,4 74,6 120,1 94,3 125,8 918,1 KURAKLIK ETKİSİ ARTMIŞ. Şile ile İzmit Meteoroloji İstasyonunun ölçmelerinden hesaplanıp, düzenlenmiştir. M. DOĞAN KANTARCI
  • 5. ŞEKİL 4. İZMİT VE YALOVA’DA AYLIK ORTALAMA BUHARLAŞMA MİKTARLARI (AÇIK SU YÜZEYİNDEN mm/m²) 180.0 İZMİT VE YALOVADA AÇIK SU YÜZEYİNDEN AYLIK ORTALAMA BUHARLAŞMA MİKTARLARI 170.0 160.0 İZMİT 1950‐1970 150.0 İZMİT 1970‐2006 140.0 130.0 YALOVA‐1970‐2006 120.0 110.0 100.0 90.0 80.0 70.0BUARLAŞMA  mm/m² 60.0 50.0 40.0 30.0 20.0 10.0 0.0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII AYLARİZMİT    İst: nu. : 17 066   AYLIK BUHARLAŞMA  mm/m² Enlem   : 40º  46  K YÜKSELTİ: 76 m Boylam : 29º  54  D YILLAR I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII 5 YAZ  YILLIK AYI 1950‐ 28.1 29.8 37.0 53.0 67.8 82.9 93.5 95.7 68.1 43.8 19.9 33.4 408.0 671.8 1970 1970‐ 36.5 36.0 53.0 87.6 120.6 152.5 168.1 146.1 104.3 59.8 36.2 37.6 691.6 1038.3 2006FARK 283.6 366.5 Enlem  40º 39 K  YALOVA İst. Nu: 17 119 AYLIK BUHARLAŞMA  mm/m² Boylam 29º  16  D YILLAR I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII 5 YAZ  YILLIK AYI 1970‐ 55.8 104.7 139.7 158.4 145.2 97.5 56.2 29.9 11.8 597.0 2006 M. DOĞAN KANTARCI
  • 6. 1. KEFKEN – KERPE YÖRESİ TABLO 1. KEFKEN – İZMİT KESİTİNDEKİÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III MONTERİ ÇAMI (Pinus radiata) İBRELERİNDEKİ1.1. KEFKEN 1. 961 1016 1415 1387 2089 2199 KÜKÜRT MİKTARLARI (ppm / 100 gr)LAHANA KÖY 2. 1010 1090 1441 1523 2006 2075 3 1124 1209 1387 1305 1827 2006 3. ÇENE DAĞI YÖRESİ ÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐IIIÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III 1.1. 1. 1167 1218 1332 1263 1635 18551.2. KERPE 1. 1580 1552 2308 2459 – – ÇENE DAĞ 2. 1167 1114 1346 1291 1893 1921TUR‐71/521 2. 1703 1635 2184 2143 – – K ‐ BAKI 3. 1114 1209 1442 1497 2047 1951BÖLME 2‐3 3. 1772 1937 2212 2294 – -ÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III 11.3. KERPE  1523 1415 2019 1951 – – 1.2. 1. 1635 1635 1703 1703 – -ÖZEL İDARE GELİNTAŞI 2. 1523 1566 1992 1813 – -KAMPI KARŞISI  K‐BAKI 3. 1360 1420 1744 1896 – -ÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III 1 ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III1.4. KERPE 1786 1773 2679 2706 – -ÖMERAĞZI KOYU 1.3. 1. 2003 2047 2199 2308 – -TUR‐71/521 KOKARPINAR 2. 1552 1483 1690 1635 – – YOLU 3. 1003 1126 1593 1813 – -ÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III1.5. BABA DAĞ 1. 1552 1525 3091 2967 – – 1.4. ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐IIILOKMAN DERE 2. 2061 2170 3586 3330 – – KOKARPINAR 1. 1964 1909 2459 2377 – -TUR‐71/521 – – KUZEYİÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III 1.7. ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III1.6. SARI SU 1. 1140 1071 1552 1401 2033 1937(ARPA TARLASI) 2. 1291 1360 1676 1621 2184 2239 TÜPRAŞ  1. 1951 2019 – – – – 3. 1332 1415 1483 1456 1690 1772 ÜSTÜ 2. KARA TEPE – IŞIK TEPE (Fare Tepe) YÖRESİÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ 1.9. ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III2.1. KARA TEPE 1. 1703 1676 1951 2066 MAĞARA  1. 1525 1580 1607 1607 – -(DUGLAS ÜSTÜ) 2. 1731 1744 1896 2019 YOLUK BAKI 3. 1649 1690 1937 2006 1.10. ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐IIIÖRNEK ALAN ÖRN.AĞAÇ YAŞ‐I YAŞ‐I YAŞ‐II YAŞ‐II YAŞ‐III YAŞ‐III ÇINARLI  1. 3654 3681 – – – -2.2. GÜRGEN  1. 1374 1360 1621 1538 DERETEPELERİNİN  2. 1250 1207 1415 1346DOĞUSU‐B BAKI 3. 1387 1442 A. Çelebi 2004 verilerinden düzenlenmiştir. M. DOĞAN KANTARCI TABLO 2. KEFKEN-İZMİT KESİTİNDE SAHİL ÇAMI İBRELERİNDEKİ KÜKÜRT MİKTARLARI 1.KEFKEN–KERPE ÖRNEK İBRE YAŞI VE KÜKÜRT 3. ASMACA TEPE ‐ ÖRNEK İBRE YAŞI VE KÜKÜRT YÖRESİ AĞAÇ ppm /100 gr   ŞEHİTLER TEPE  AĞAÇ ppm /100 gr   Nu. I  II III YÖRESİ Nu. I II III 2003 2002 2001 3.1.ASMACA TEPE 1 927 1411 1563 1.1. KEFKEN AĞAÇ‐1 1363 DUGLAS YANI 2 944 1308 YAYLAPINAR AĞAÇ‐2 1401 1935 2507 3 1147 YOLU AĞAÇ‐3 1357 2037 1.2. KERPE AĞAÇ‐1 4 917 793 1903 TUR‐71/521 AĞAÇ‐2 3.2. ASMACA TEPE 1 1168 803 1278 Bölme 2 AĞAÇ‐3 766 1278 YANGIN SONRASI 2 1.3.KERPE 1 601 910 1872 GENÇLİK 3 LOKMAN DERE 2 1020 1965 2401 4. KAYALI DAĞ  AĞAÇ I II III TUR‐71/521 3 814 1989 YÖRESİ 2003 2002 2001 1.4. SARI SU 1 1171 1951 4.1.EŞKİYA BAYIRI 1 869 1405 KORUBELİ 2 841 1278 3 872 1566 5.ÇENE DAĞI  AĞAÇ I II III 2.KARA TEPE  AĞAÇ I II III YÖRESİ 2003 2002 2001 YÖRESİ 2003 2002 2001 5.1.ÇENE DAĞI 1 787 2.1.KARA TEPE 1 1260 1312 1319 K‐YAMAÇ 2 886 1119 1697 ÇENE SUYU 3 907 1106 DUGLAS YANI 2 1260 1377 4 992 2105 3263 3 1264 1545 1556 5.2. GELİNTAŞI 1 982 1377 2782 2.2. KARA TEPE 1 1209 1377 1659 TEPE 2 810 1253 YANGIN SONRASI 2 1171 1435 1728 3 1034 1508 1679 GENÇLİK 3 1267 1460 1817 5.3. KOKARPINAR 1 711 1113 1326 2.3. MEYDAN TEPE 1 1037 1415 1806 YOLU 2 741 1075 2 1058 1344 1597 3 714 1180 1408 4 724 1058 3 1071 1401 1892 5.4. YATAK TEPE 1 803 1274 2263 2.4. GÜRGEN 1 972 1484 2 1216 1700 TEPELERİ 2 1319 1872 3 1288 1824 3 1243 1934 5.5.TÜPRAŞ ÜSTÜ 1 1690 4 1054 1576 5.6.ÇINARLI DERE 1 2878 2978 A.Uğurlu 2006 verilerinden derlenip, düzenlenmiştir. M. DOĞAN KANTARCI
  • 7. ŞEKİL 4.KEFKEN-İZMİT KESİTİNDE MONTERİ ÇAMLARININ (Pinus radiata) FARKLI YAŞTAKİ İBRELERİNDEKİ KÜKÜRT ORANLARI (ppm) 3700 KEFKEN‐İZMİT KESİTİNDE MONTERİ ÇAMLARININ İBRELERİNDEKİ KÜKÜRT ORANLARI (ppm) YAŞ‐I (2003) 3600 3500 YAŞ‐II (2002) 3400 3 YAŞINDAKİ İBRELER 3300 ÇOĞUNLUKLA YAŞ‐III (2001) 3200 DÖKÜLMÜŞTÜR! 3100 3000 YAŞ‐I (2003) 2900 2800 YAŞ‐II (2002) 2700 2600 YAŞ‐III (2001) 2500 2400 2300 2200 2100 2000 1900 1800 1700 1600 İBREDE KÜKÜRT ORANI  ppm 1500 1400 1300 1200 1100 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 ÖRNEK                     3.4.KOKARPINAR TEPELERİNİN  2.2. GÜRGEN  KOKARPINAR 1.1. KEFKEN GELİNTAŞI 1.3. KERPE  TUR‐71/521 TUR‐71/521 TUR‐71/521 1.2. KERPE 1.4. KERPE 3.1. 3.2. K‐BAKI 3.3. KUZEYİ 2.1. KARA TEPE 3.9.MAĞARA YOLU 3.10.ÇINARLI DERE KAMPI KARŞISI  ÖMERAĞZI KOYU 1.5. BABA DAĞ 1.6. SARI SU LAHANA KÖY ÖZEL İDARE YOLU K BAKI DOĞUSU‐B BAKI K ‐ BAKI LOKMAN DERE (DUGLAS ÜSTÜ) BÖLME 2‐3 (ARPA TARLASI) ÇENE DAĞ 3.7.TÜPRAŞ ÜSTÜ AĞAÇ Nu.              YERİ ALAN A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐2 A‐3 A‐1 A‐1 A‐1 A‐1 A. Çelebi 2005 verilerinden derlenip, düzenlenip, çiziliştir. M. DOĞAN KANTARCI
  • 8. ŞEKİL 5. KEFKEN‐İZMİT KESİTİNDE SAHİL ÇAMI ÖRNEK AĞAÇLARININ 1, 2, 3 YAŞINDAKİ İBRELERİNDE KÜKÜRT ORANLARI (ppm) 3500 KOCAELİ YARIMADASINDA KEFKEN‐İZMİT KESİTİNDE 3400 1, 2 VE 3 YAŞINDAKİ SAHİL ÇAMI İBRELERİNDE KÜKÜRT MİKTARLARI 3300 3200 3100 I (2003) II (2002) III (2001) 3000 2900 2800 2700 2600 3 YAŞINDAKİ İBRELERİN ÇOĞU DÖKÜLMÜŞTÜR! 2500 2400 2300 2200 2100 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400 1300 1200 1100 1000KÜKÜRT ORANI ppm 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0ALANLAR       YAYLAPINAR 1.3.KERPE TEPELERİ K‐YAMAÇ KORUBELİ 1.1. KEFKEN TUR‐71/521 TUR‐71/521 5.6.ÇINARLI DERE GENÇLİK 4.1.EŞKİYA BAYIRI 5.2. GELİNTAŞI 5.5.TÜPRAŞ ÜSTÜ LOKMAN DERE YOLU 1.4. SARI SU TEPE YOLU 5.4. YATAK TEPE 5.3. KOKARPINAR 1.2. KERPE Bölme 2 5.1.ÇENE DAĞI 3.2. ASMACA TEPE YANGIN SONRASI 2.3. MEYDAN TEPE 2.4. GÜRGEN ÇENE SUYU 3.1.ASMACA TEPE DUGLAS YANI 2.1.KARA TEPE 2.2. KARA TEPEÖRNEK  AĞAÇ  Nu. A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A‐4A‐1A‐2A‐3A.4A.5A‐1A‐1A‐1 A2 A‐3 A4 A‐1A‐2A‐3A‐1A‐2A‐3A.4A‐1A‐2A‐3A‐1A‐1 M. DOĞAN KANTARCI (A. Uğurlu 2006 verilerinden derlenip, düzenlenmiş ve çizilmiştir.)
  • 9. ŞEKİL 6. KERPE’DE AĞAÇLANDIRMA ALANINDA VE TUR‐71/521 PROJESİNDE YETİŞTİRİLEN MONTERİ ÇAMLARININ (Pinus radiata) YILLIK HALKA KALINLIKLARI İLE YAĞIŞ/SICAKLIK VE İBRELERDEKİ KÜKÜRT İLİŞKİSİVE SIĞLAŞMIŞTIR. ALTTAKİ DURGUN SU HORİZONU KÖKLERİN DERİNE GELİŞMESİNE UYGUN DEĞİLDİR. BU SEBEPLE TUR‐71/521 PROJE RİPER İLE İŞLENMİŞTİR. TUR‐71/521 PROJE ALANINDA  DİRİ ÖRTÜ KÖKLENMİŞ, KÖKLERLE BİRLİKTE 40 cm KADAR TOPRAK TAŞINMIŞ  KERPE AĞAÇLANDIRMASINDA VE TUR‐71/521 PROJESİNDEALANINDAKİ MONTERİ ÇAMLARI KURAK DÖNEMDEN VE SO2’DEN DAHA FAZLA ETKİLENMİŞLER, 2003 YILINDA KURUMUŞLARDIR. AÇIKLAMA : KERPE’DEKİ AĞAÇLANDIRMA ALANINDA DİRİ ÖRTÜ KÖKLENMEMİŞ, DOLAYISI İLE TOPRAK TAŞINMAMIŞTIR.  TOPRAK  25 MONTERİ ÇAMLARININ YILLIK HALKA GELİŞİMİ 3000 KERPE AĞAÇLANDIRMA‐MONTERİ ÇAMI İBRELERİNDE KÜKÜRT 24 2800 2706 2679 23 2600 TUR‐71/521 PROJE ALANINDA  2400 22 YAPILAN SEYRELTME ETKİSİ. 2200 BİR SIRA AĞAÇ  ALINARAK  21 2000 2019 1800 1773 20 1786 1951 1600 İBREDEKİ KÜKÜRT  ppm 19 1400 1523 18 1200 1415 17 1000 16 800 KERPE AĞÇ. Ö.A‐1/1 600 KERPE AĞÇ. Ö.A‐1/2 15 400 TUR‐71/521 Ö.A‐3/1 14 200 TUR‐71/521 Ö.A.‐3/2 13 0 YILLIK HALKA KALINLIĞI mm 12 İBRE YAŞI YAŞ‐I (2003) YAŞ‐II (2002) YAŞ‐III (2001) VE YILI 11 10 9 8 7 6 5 AĞAÇLANDIRMA‐0.3 YILLIK HALKA  mm  4 AĞAÇLANDIRMA‐1.3 YILIK HALKA  mm 3 TUR‐71/521‐0.3 YILLIK HALKA  mm 2 TUR‐71/521‐1.3 YILLIK HALKA  mm 1 0 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 1800,0 1700,0 ŞİLEDE YILLIK YAĞIŞ MİKTARLARI (mm)  1600,0 1994-2006 1500,0 1400,0 918,1mm 1300,0 1970-1981 1200,0 852,6 mm 1100,0 1000,0 900,0 800,0 700,0 600,0 YILLIK YAĞIŞ mm 500,0 400,0 1982-1993 V. VE VIII. AYLARDA 300,0 853,5 mm SAĞANAK YAĞIŞLAR 200,0 100,0 0,0 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 15,0 ŞİLEDE YILLIK ORT.SICAKLIK (C⁰) DEĞERLERİNİN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ  YILLIK ORTALAMA SICAKLIK  C⁰ 14,0 13,0 1994-2006 12,0 13,7 C⁰ 1982-1993 1930-1970 5 YAZ AYINDA  1970-1981 12,9 C⁰ 11,0 13,6 ⁰ SICAKLIK ARTIŞI 13,2 C⁰ 1,0‐1,6 C⁰ 10,0 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR M. DOĞAN KANTARCI
  • 10. ŞEKİL 7.KOKARPINAR (ÇENE Dğ.) MONTERİ ÇAMI (Pinus radiata) ÇAP ARTIMI/YAĞIŞ/SICAKLIK/İBREDEKİ KÜKÜRT İLİŞKİSİ TOHUMLARDAN YETİŞTİRİLMİŞTİR. BU SEBEPLE GENETİK FARKLAR DAHA AZDIR. BAĞLIDIR. YETERLİ TOPRAK SUYU AĞACIN KURAKLIKTAN VE SO2‘DEN DAHA  AZ  ETKİLENMEYE SEBEP OLABİLİR. ANCAK BU AĞAÇLANDIRMA ALANINA DİKİLMİŞ  KOKARPINARDA (ÇENEDAĞ YÖRESİ) MONTERİ ÇAMINDA (Ö.A.1) YILLIK ÇAP ARTIMI 3,3 3,2 KOKARPINAR YOLU‐MONTERİ ÇAMLARININ İBRELERİNDE KÜKÜRT AYNI ÖRNEK ALANDAKİ AĞAÇLARIN  İBRELERİNDEKİ  KÜKÜRT ORANLARI  OLAN MONTERİ ÇAMI (Pinus radiata) FİDANLARI AYNİ YERDEN ALINMIŞ  3,1 FARKLIDIR.  BUNUN SEBEBİ TOPRAĞIN TÜRÜ,  DERİNLİĞİ, TAŞLILIĞI GİBİ  3,0 2500 2308 2,9 2300 2047 2199 3 YAŞINDAKİ ETKİLENMESİNİ SAĞLAR.  AĞAÇLARIN GENETİK YAPILAR DA FARKLI  ÖZELLİKLERİNE BAĞLI OLARAK DEĞİŞEN TOPRAK SUYU MİKTARINA 2,8 İBRELER 2,7 2100 2003 2,6 1813 DÖKÜLMÜŞ 1900 2,5 1690 2,4 1700 Ö.A‐1/1 2,3 1552 1635 1500 Ö.A‐1/2 2,2 1483 1593 YILLIK ÇAP ARTIMI  cm İBREDE KÜKÜRT ppm 2,1 1300 Ö.A.‐2/1 2,0 1100 1126 Ö.A.‐2/2 1,9 1,8 900 Ö.A‐3/1 1,7 1003 Ö.A.‐3/2 700 1,6 1,5 500 1,4 İBRE YAŞI 1,3 YAŞ‐I (2003) YAŞ‐II (2002) YAŞ‐III (2001) 1,2 VE YILI 1,1 1,0 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 m YILLIK ÇAP ARTIMI cm 0,3 1,3 m YILLIK ÇAP ARTIMI cm 0,2 0,1 AÇIKLAMA :  0,0 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 1250,0 İZMİTTE YILLIK TOPLAM YAĞIŞ MİKTARLARININ DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ 1200,0 1150,0 1994-2006 1100,0 1970-1981 1982-1993 854,5 mm 1050,0 805,1 mm 783,6 mm 1000,0 950,0 YAĞIŞ  mm 900,0 850,0 800,0 750,0 700,0 650,0 600,0 1929-1970 550,0 768,0 mm 500,0 450,0 400,0 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 16,2 İZMİTTE YILLIK ORTALAMA SICAKLIK DEĞERLERİNİN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ  16,0 1994-2006 15,0 C⁰⁰ 15,8 15,6 15,4 1970-1981 15,2 14,6 C⁰ 15,0 14,8 14,6 SICAKLIK  Cº 14,4 14,2 14,0 1929-1970 1982-1993 13,8 14,5 C⁰ 14,3 C⁰ 13,6 13,4 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR M. DOĞAN KANTARCI
  • 11. ŞEKİL 8. SAHİL ÇAMINDA (KEFKEN)YILLIK HALKA GELİŞİMİ İLE YAĞIŞ/SICAKLIK VE İBREDE KÜKÜRT İLİŞKİSİ 2,7 KEFKEN YAYLAPINARI YOLU SAHİL ÇAMI AĞACINDA (Ö.AĞÇ.‐2) YILLIK ÇAP ARTIMININ GELİŞİMİ 2,6 2,5 2,4 KEFKEN YAYLA PINARI YOLU SAHİL ÇAMI İBRELERİNDE KÜKÜRT  KÜKÜRT  ppm /100 gr 2,3 3500 2,2 3000 2,1 2037 2,0 2500 1,9 YILLIK ÇAP ARTIMI cm 1,8 2000 1357 2507 1,7 1500 1935 AĞAÇ‐1 1,6 1000 1,5 1401 AĞAÇ‐2 1,4 500 AĞAÇ‐3 1,3 0 1,2 1,1 1,0 İBRE YAŞI I (2003) II (2002) III (2001) 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 KESİT 0,3 YILLIK ÇAP ARTIMI cm 0,2 0,1 KESİT 1,3 YILLIK ÇAP ARTIMI cm 0,0 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 1800,0 1700,0 ŞİLEDE YILLIK YAĞIŞ MİKTARLARI (mm)  1600,0 1970-1981 1500,0 1982-1993 852,6 mm 1400,0 853,5 mm 1300,0 1200,0 1100,0 1000,0 900,0 800,0 700,0 600,0 1994-2006YILLIK YAĞIŞ mm 500,0 918,1 mm 400,0 V. Ve VIII. AYDA 300,0 200,0 SAĞANAK YAĞIŞLAR İLE 100,0 0,0 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005YILLAR 2006 15,0 ŞİLEDE YILLIK ORT.SICAKLIK (C⁰) DEĞERLERİNİN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ  14,5YILLIK ORTALAMA SICAKLIK  C⁰ 14,0 13,5 13,0 12,5 1970-1981 13,7 C⁰ 12,0 5 YAZ AYINDA (V‐IX) 1970-1981 1970-1981 SICAKLIK ARTIŞI 11,5 13,2 C⁰ 12,9 C⁰ 1,0‐1,6 C⁰ ARASINDA 11,0 10,5 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006YILLAR M. DOĞAN KANTARCI
  • 12. ŞEKİL 9. İZMİT‐YATAK TEPEDEKİ SAHİL ÇAMINDA (Ö.A.1) ÇAP ARTIMI İLE YAĞIŞ/SICAKLIK/İBREDEKİ KÜKÜRT İLİŞKİSİ  ETKİSİ ALTINDADIR. 2001 VE 2002 YILLARINDA İBRELERDEKİ KÜKÜRT  2,30 İZMİT‐YATAK TEPEDKİE SAHİL ÇAMINDA (Ö.A.1) ÇAP ARTIMININ GELİŞİMİ ORANININ ARTMASINA SICAKLIKTAKİ YÜKSELME VE KURAKLAŞMA  DA ETKİLİ OLMUŞ OLABİLİR. 2 VE 3 NUMARALI ÖRNEK AĞAÇLARIN  2,20 3800 YATAK TEPE İZMİT’İN KUZEY BATISINDA VE SANAYİ BÖLGESİNİN  YATAK TEPE SAHİL ÇAMI  3 YAŞINDAKİ İBRELERİ YÜKSEK SO2 ETKİSİ İLE  DÖKÜLMÜŞTÜR. 2,10 3300 İBRELERİNDE KÜKÜRT  2,00 2800 KÜKÜRT ppm / 100 gr 1,90 2263 2300 1824 1,80 1,70 1800 1700 1288 1,60 1300 YILLIK ÇAP ARTIMI  cm 1216 AĞAÇ‐1 1,50 800 1274 AĞAÇ‐2 1,40 300 803 AĞAÇ‐3 1,30 ‐200 1,20 I (2003) II (2002) III (2001) İBRE YAŞI 1,10 1,00 0,90 0,80 0,70 0,60 KESİT 0,3 YILLIK ÇAP ARTIMI cm 0,50 0,40 KESİT 1,3 YILLIK ÇAP ARTIMI cm AÇIKLAMA : 0,30 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 1300,0 İZMİTTE YILLIK TOPLAM YAĞIŞ MİKTARLARININ DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ 1200,0 1994-2006 1982-1993 854,5 mm 1970-1981 1100,0 783,6 mm 805.1 mm 1000,0 YAĞIŞ  mm 900,0 800,0 700,0 1929-1970 600,0 768,0 mm 500,0 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR 16,2 İZMİTTE YILLIK ORTALAMA SICAKLIK DEĞERLERİNİN DÖNEMSEL DEĞİŞİMİ  16,0 15,8 15,6 1970-1981 15,4 14,6 C⁰ 15,2 1982-1993 14,3 C⁰ 15,0 14,8 14,6 SICAKLIK  Cº 14,4 14,2 14,0 1929-1970 1994-2006 13,8 14,5 C⁰ 15,0 C⁰ 13,6 13,4 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 YILLAR M. DOĞAN KANTARCI
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.